Viện chủ Ni viện Vạn Hạnh- Quận Thủ Đức

Ni trưởng thế danh là Đinh Thị Theo, Pháp danh Đồng Chánh, Pháp hiệu Tịnh Giác, Pháp tự Thông Nghĩa, sinh năm 1909 (Kỷ Dậu) tại Quảng Ngãi trong một gia đình cố nông. Thân phụ là cụ ông Đinh Văn Thường, thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Giỏi. Song thân của Ni trưởng sống ở vùng quê nên luôn gặp thời tiết khó khăn cay nghiệt, ông bà phải tảo tần một nắng hai sương mới có đủ miếng cơm manh áo nuôi dưỡng đàn con nên người.

Mặc dầu gặp nhiều khó khăn trong kinh tế nhưng gia đình vẫn vui sống trong cuộc sống thanh đạm, trên dưới hòa thuận, đó là động lực giúp ông bà vượt qua cơ cực. Nhưng sức người có hạn dù cố gắng lắm rồi cũng đến lúc sức cùng lực tận và ông bà đã ra đi vĩnh viễn khi đàn con còn non dại. 

Rõ ràng cuộc sống của Ni trưởng phải đón nhận sự trêu ngươi, ngay từ thuở chưa tròn hai tuổi , với tuổi của một trẻ thơ chưa biết gì về cuộc sống đã mang trên đầu mảnh khăn tang chịu cảnh mồ côi cha mẹ, rồi phải nương vào sự bảo dưỡng của ông bà nội, lớn lên trong nhiều ngày tháng bằng nước cơm pha đường. Những tưởng được an ổn trưởng thành trong vòng tay yêu thương của ông bà nội, nào ngờ lại một lần nữa để tang cho ông bà nội khi vừa tròn 7 tuổi.

Đang lâm vào cảnh bơ vơ không nơi nương tựa, chưa biết phải về đâu, may nhờ người thím dâu nhận về nuôi dưỡng. Âu cũng là số phận của một kiếp người, dù tuổi nhỏ nhưng Ni trưởng đã hiểu được lẽ thường tình nên an vui với hiện tại mặc cho số phận đẩy đưa.

Năm 17 tuổi, Ni trưởng quyết định thay đổi cuộc đời hầu tạo cho mình một cuộc sống tự lực cánh sinh, không phải nương cậy vào ai. Ni trưởng vào Sài Gòn nơi chốn phồn hoa đô hội để lập nghiệp. Với độ tuổi này, nhất là khi lạc lõng bơ vơ dễ bị cám dỗ nơi xứ lạ quê người, nhưng Ni trưởng vốn đã giàu nghị lực nên đã tách mình ra khỏi sự cuốn hút của sự xa hoa, tự tìm cho mình một cuộc sống thanh bạch dù phải làm thuê.

Sau hai năm với thân phận làm thuê, Ni trưởng được thâu nhận vào làm công nhân hãng thuốc lá Bastos (hãng này do nhóm người Pháp làm chủ). Những năm tháng làm việc tại đây, người nhận thấy cách cư xử khinh rẻ, miệt thị, xem thường nhân phẩm với người làm công Việt Nam và giới chủ ngoại quốc luôn áp bức, bóc lột sức lao động của công nhân để thu được nhiều lợi nhuận. Ni trưởng ý thức được thân phận của người dân nước Việt đang trong hoàn cảnh lầm than, tinh thần yêu nước đã bộc phát, Ni trưởng tham gia vào lực lượng công nhân đấu tranh chống thực dân Pháp để đòi quyền sống, quyền bình đẳng giữa người và người.

Với cuộc sống mạnh hiếp yếu, khôn hiếp dại đang diễn ra trước mắt, bản thân Ni trưởng tâm niệm rằng chỉ có tinh thần từ bi, bình đẳng của đạo Phật mới mong hóa giải nỗi thống khổ. Thế là vào năm 30 tuổi, Ni trưởng đã quy hướng Tam Bảo, xin quy y với Hòa thượng Lê Phước Chí tại chùa Linh Sơn, Cầu Muối (nay là đường Cô Giang, quận 1, Sài Gòn). Ni trưởng tỏ ra một Phật tử thuần thành, siêng năng tận tụy với công việc, công quả nhà chùa nhưng vẫn không quên tìm học giáo lý Phật đà.

Đây là thời gian mà Ni trưởng đã chuẩn bị cho mình hành trang bước vào con đường xuất gia tu học.

II. THỜI KỲ XUẤT GIA TU HỌC

Năm 1945, Ni trưởng chính thức rời bỏ thế tục, bước vào chốn không môn, xuất gia và thọ Sa Di Ni tại chùa Tăng Già năm 1946 (nay là chùa Kim Liên, Quận 4) được Sa-môn Thích Hành Trụ tiếp nhận làm đệ tử. Chí nguyện đã thành, Ni trưởng luôn cần mẫn phụng sự Tam Bảo, đem hết sức mình phục vụ bất từ gian khổ, tinh tấn tu học làm tròn bổn phận của một người đệ tử xuất gia do quý Hòa thượng, quý Ni trưởng giao phó.

Năm 1949, với tinh thần tinh tấn tu học, giới hạnh trang nghiêm Ni trưởng đã được Hòa thượng Bổn sư cho thọ giới Tỳ-kheo-ni và Bồ-tát giới tại Phật Học Đường Liên Hải (nay là Chùa Vạn Phước – Bình Trị Đông).

III. THỜI KỲ HÀNH ĐẠO

Qua những năm tháng chăm học siêng tu, thích làm việc thiện, tại Phật học đường Liên Hải, Tăng Già, Ni trưởng đã cống hiến hết sức mình cho vấn đề vận động tài chánh, chăm lo sức khỏe về vật chất lẫn tinh thần để đời sống của chúng Tăng an tâm tu học. Song cũng chính nơi đây, Ni trưởng đã làm cho ngôi đạo tràng Liên Hải thật trang nghiêm để cho tín đồ Phật tử tại gia có nơi chiêm bái và học Phật.

Ni trưởng thấy cơ duyên đã đến “Hoằng pháp vi gia vụ, lợi sanh vi bổn hoài”, trong thời gian này, Ni trưởng chính thức nhận ngôi chùa Phước Lâm tại thị trấn Thủ Đức (chùa này nay không còn do chiến tranh tàn phá).

Năm 1954, trong thâm tâm muốn tìm nơi an trú để tịnh tu, nên Ni trưởng dừng chân nơi vùng đất gần chùa Vạn Đức để cất tịnh thất tu dưỡng. Chí nguyện độ sanh không ngừng, từ một tịnh thất lần lần biến thành một ngôi Già lam mang tên “Ni viện Vạn Hạnh” rất trang nghiêm, Ni chúng về tu học ngày một đông, các Phật tử lại về chiêm bái ngày càng nhiều. Cũng tại đây đã trở thành chốn phạm vũ huy hoàng, noi theo tâm nguyện độ sanh của Bồ-tát, Ni trưởng tích cực tham gia vào các công tác xã hội từ thiện, giúp đỡ người nghèo để xoa dịu nỗi đau của chúng sanh do thiên tai, bão lũ gây nên. Hiệu “Ni ViệnVạn Hạnh” do Hòa Thượng Bổn Sư đặt cho.

Điều này, đã nói lên cuộc đời và sự nghiêp của Ni trưởng đóng góp nhiều cho phong trào kiến tạo văn hóa vật thể Phật giáo Việt Nam nói riêng và văn hóa vật thể nước nhà nói chung.

Từ giữa thập niên 80, nhiều mùa An cư Kiết hạ, Ni trưởng liên tục làm Hóa chủ, Thiền chủ, cố vấn cho Ni giới quận Thủ Đức.

IV. TRUYỀN THỪA.

Nhận thấy mình sức khỏe mỗi ngày mỗi kém, Ni Trưởng thỉnh ý trong tông phong, cũng như Ban Đại Diện Phật giáo Quận Thủ Đức xin trạch cử Ni Sư Giác Thành làm Trưởng tử và Ni Sư Giác Trung làm Trụ trì. Và ngày 10 tháng 02 năm Giáp Tuất (1994), lễ Tấn phong trưởng tử và trụ trì được diễn ra trang nghiêm với sự chứng minh tham dự đông đảo của chư tôn đức Tăng ni và quan khách, Phật tử.

Sau khi giao trọng trách cho nhị vị Ni Sư, Ni Trưởng an tâm niệm Phật đến ngày viên mãn

V. THỜI KỲ VIÊN TỊCH

Khi thân tứ đại theo duyên tăng giảm, Ni trưởng biết mình không còn trụ thế bao lâu nữa nên gọi đồ chúng dạy rằng: “Các vị phải luôn trau giồi Giới- Định - Huệ, chuyển tham, sân, si thành bi, trí, dũng để nhiếp hóa chúng sanh, tiếp độ Ni chúng”. “Các vị phải sống đời trong sạch, giữ giới hạnh cho thanh tịnh, tinh tấn tu hành, hiến trọn đời mình cho đạo pháp và chúng sanh”. Quả là những lời vàng ngọc quý báu ăn sâu vào tâm khảm của hàng Ni chúng. Và “Vô thường lão bệnh, bất dữ nhơn kỳ”, Ni trưởng đã thuận thế vô thường, thâu thần viên tịch vào lúc 4 giờ 50 ngày mùng 6 tháng 3 năm Ất Hợi (ngày 5 tháng 4 năm 1995), trụ thế 87 năm, 45 hạ lạp.