Một bài học tuyệt diệu

Lời giáo huấn của chư Tổ thông qua ba lần xướng lễ Tam Bảo và Tam Tự quy y

Nghi thức tụng niệm phổ thông hằng ngày của Tịnh độ tông tại Việt Nam từ lâu rồi vẫn dung nghi thức của các Tổ sư Trung Hoa biên sọan và định chế. Và dĩ nhiên, sự sắp xếp trình tự nghi thức rất khoa học và đầy ý nghĩa. Dù thời khóa sáng hay chiều, dù lễ kỳ an hay kỳ siêu đều không thiếu hai phần này: phần lễ Tam Bảo đầu tiên và kết thúc là Tam Tự quy y. Phần đầu là quy kính, noi gương Tam Bảo, phần sau là tìm lại Tam bảo nơi chính mình.

Nếu đem hai phần này ra đối chiếu thứ tự thành ba cặp, ắt sẽ thấy: trước sau thống nhất, khởi đầu và kết thúc nhịp nhàng hỗ tương ý nghĩa. Hai phần kết hợp thêm ý nghĩa “tự tha bất cách”.

Xem thêm: Một bài học tuyệt diệu

Hành lễ hay lễ hành?

Đôi điều suy nghĩ về tính hòa hợp trong cách tụng niệm ở một số trường hạ tại Hoa Kỳ.

“Mộ cổ thần chung cảnh tỉnh ái hà danh lợi khách

Dạ kình triêu khánh hoán hồi khổ hải mộng mê nhân”

Nghi lễ là phương tiện thù thắng để đưa người vào đạo. Đồng thời, nó còn là cái hồn của văn hóa Phật giáo nói chung và văn hóa Phật giáo Việt Nam nói riêng.

Dựa trên nền âm nhạc truyền thống Việt Nam, các bậc Tổ sư đã thổi vào các bài tán thán Tam Bảo, cảnh tỉnh vô thường… bằng những âm điệu hài hòa, phù hợp với từng thể loại và nội dung khác nhau.

Xem thêm: Hành lễ hay lễ hành?

Về Lễ Nhạc Phật Giáo Việt Nam

...Nét đặc thù của âm nhạc Phật giáo là không đưa ra điệu nhạc nào để bắt buộc, mà tùy theo trường hợp địa phương, ngôn ngữ mà tùy duyên, có nghĩa là kệ văn thì không khác mà điệu tiết thì chuyển biến. Vì thế, các nhà nghiên cứu âm nhạc Phật giáo Đông phương cho rằng âm nhạc trong Phật giáo Đông phương có nhiều chất thơ. Cũng cần nói thêm là, thể nhạc và văn chương trong nhà Phật là thể nhạc phổ thơ, nhưng tài tình nhất là một thể thơ mà phổ rất nhiều nhạc. Vì trong một thể thơ khi thì diễn tả về đạo lý, khi thì nói về sự khổ lụy của chúng sanh, khi thì tả về sự ân cần ăn năn sám hối, khi thì tả về sự nhiếp thọ độ sanh của chư Phật. Chỉ trong 4 câu kệ tứ tuyệt mà thể nhạc phổ ra có thể dài hơn (1 thành 10) là tiếng ngân nga trầm bỗng, nếu ghi nhạc ta sẽ thấy nhiều nốt (note) nối nhau bằng dấu liên âm mà lời nhạc chỉ có vài chữ. Sở dĩ, có những thể nhạc kỳ lạ như vậy là vì đặc trưng âm nhạc Á Đông là thiên về tâm linh, tình cảm, nên phải dùng thể nhạc này mới diễn tả hết được. Vả lại, muốn diễn tả sự huyền bí cao siêu bằng tinh thần, thì phải dùng nét nhạc dài và ít lời. Về âm điệu thể nhạc nhà Phật có chừng ba bốn chục điệu, còn thể thơ ít hơn.

Xem thêm: Về Lễ Nhạc Phật Giáo Việt Nam

Phong Cách Tán Tụng trong Phật Giáo Việt Nam

GSTS Trần Văn Khê

 LTS : "Rất lạ với chúng tôi nhưng chúng tôi thấy tâm hồn thanh thản. Các vị sư đã đem đến cho chúng tôi một tâm linh rất Việt Nam". Ðó là ấn tượng của một người Pháp về âm nhạc nghi lễ Phật giáo Việt Nam, trong Festival quốc tế :"Liên hoan của trí tưởng tượng" do Bộ Văn Hoá Pháp tổ chức vào tháng 4 năm 1998. Cái gì đã làm nên chất liệu"một tâm linh rất Việt Nam" ấy ? NSGN trân trọng giới thiệu phần lược ghi bài nói chuyện của GSTS. Trần Văn Khê, dẫu không sinh động với những minh họa trong các buổi thuyết trình của giáo sư, nhưng hy vọng sẽ phần nào gợi ý cho bạn đọc về một câu trả lời thoả đáng.

Xem thêm: Phong Cách Tán Tụng trong Phật Giáo Việt Nam

CHÙA ĐÔNG HƯNG

NHẬT KÝ XÂY DỰNG

CÚNG DƯỜNG TAM BẢO

Cảm ơn quý vị đã cúng dường Chùa Đông Hưng Thank you for your donation.